Linfrøbrød og finske flatbrød

I dag spelte den eldste dottera mi to konsertar: éin privat og éin ved GUT (Utviklingsprogram for talent ved Griegakademiet), og ho hadde også øving med piccolofløyte. Alt gjekk strålande. Av rein glede bakte eg to brød frå ei fantastisk bok om spesialbrød, Spezialrezepte. Schrot & Vollkorn in Brot und Brötchen av diplomingeniør Martin Seiffert. Og ei av oppskriftene i boka er slett ikkje tysk, men finsk.

Leinsamenbrot mit Roggenschrotanteil, Leinsamen in der Krume sichtbar er namnet på det første brødet. Det inneheld mange ulike frø, men mest av alt linfrø. Det er eit svært interessant brød, og dessutan eit sunt brød. Eg har alt nemnt at linfrø blir brukte til å lage protesar, men desse små frøa har mykje å by på for oss alle.

Linfrø er rike på fiber, alfa-linolensyre (ALA) og lignanar. Dei kan vere eit godt tilskot i kosten og blir ofte trekte fram i samband med hjartehelse, jamnare fordøying og betre mettingskjensle. Forsking tyder også på at linfrø kan støtte regulering av blodsukkeret hos nokre grupper, men effekten vil alltid avhenge av mengd, kosthald elles og den generelle helsetilstanden.

For fordøyinga er linfrø særleg interessante. Det høge fiberinnhaldet kan bidra til meir stabil tarmfunksjon og betre metting. Samstundes bør linfrø alltid takast med nok væske. Lignanar og andre plantekomponentar gir også frøet ein antioksidativ profil, og det er noko av grunnen til at linfrø stadig blir løfta fram som ei interessant råvare i både mat og baking.

Likevel er ikkje linfrø noko mirakelmiddel. Det erstattar ikkje fiskeolje, og ein skal ikkje ete store mengder ukritisk. Rå og umogne frø er ikkje tilrådde, og for at kroppen lettare skal ta opp dei bioaktive stoffa, er malne eller knuste frø som regel meir nyttige enn heile. Men i brød – særleg når frøa er malne og varmebehandla – er dette rett og slett ein god måte å bake inn både smak og næring på. Så ja: i dag bakte eg helsebrød. Dette er rugbrød.

Men det andre brødet, med opphav i Finland, vil glede ein kvar gourmet. Det er så godt at ein mest kunne ete fingrane av seg. Dette er eit brød som liknar ei slags pannekake i form, men laga av rugmjøl. I Finland er dette eit svært populært brød. På tysk heiter det: Finnische Fladenbrote mit hohem Krustenanteil und kräftig aromatischem Geschmack, eller på norsk: finske flatbrød med høgt skorpeinnhald og kraftig aromatisk smak.

Om du ein gong er i Finland, må du prøve det. Dette brødet er ein liten song til rugen: livleg, aromatisk og haldbart. Men kvifor lagre det når ein berre kan ete det? Kom til kyrkja, så kan vi be og ete brød saman.